مىشود كه او را به خيرات وا مىدارد ، هم چنان كه فرموده : « وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْه » « 1 » و همين است سر اينكه از چنين كسى جز جميل و خير سرنمىزند ، و هيچ مكروه و شرى را مرتكب نمىگردد . و به هيچ به موجودى از موجودات عالم و حوادثى كه در عالم رخ مىدهد نمىنگرد ، و چشمش به هيچ يك از آنها چه بزرگ و چه كوچك ، چه بسيار و چه اندك نمىافتد مگر آنكه دوستش داشته و زيبايش مىبيند ، چون او از آنها جز اين جنبه را كه آيات و نشانه هاى خدا و تجليات جمال مطلق و حسن غير متناهى و غير مشوب به نقص و مكروهند نمىبيند . و به همين دليل اين گونه اشخاص غرق در نعمتهاى خدا و غرق در مسرتى هستند كه غم و اندوهى با آن نيست ، و غرق در لذت و سرورى هستند كه ديگر آلوده به الم و اندوه نيست ، و غرق در امنيتى هستند كه ديگر خوفى با آن نيست ، چون همه اين عوارض سوء وقتى عارض مىشوند كه انسان سويى را درك بكند ، و شر و مكروهى ببيند . و كسى كه هيچ چيزى را شر و مكروه نمىبيند ، او جز خير و جميل مشاهده نمىكند ، و وقايع را جز به مراد دل و موافق با رضا نمىبيند . پس اندوه و ترس و هر سوء ديگر و هر چيزى كه مايه اذيت باشد در چنين كسى راه ندارد . بلكه او از سرور و ابتهاج و امنيت به مرحله اى رسيده كه هيچ مقياسى نمىتواند اندازه اش را معلوم كند ، و جز خدا هيچ كس نمىتواند بر آن احاطه يابد ، و اين مرحله ، مرحله اى است كه مردم عادى توانايى تعقل و پى بردن به كنه آن را ندارند ، مگر به گونه اى تصور ناقص . و آيه شريفه « أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّه لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا وَكانُوا يَتَّقُونَ » « 2 » و همچنين آيه « الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِكَ لَهُمُ الأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ » « 3 » اشاره به همين معنا دارد . و اين طايفه ، همان مقربينى هستند كه به قرب خداى تعالى رستگار شده‌اند ، چون ديگر چيزى كه ميان آنان و پروردگارشان حائل گردد باقى نمانده ، نه در محسوسات و نه موهومات ، و نه آنچه مورد هوا و خواهش نفس و يا مورد تلبيس شيطان باشد ، زيرا هر چه كه در برابر آنان قرار گيرد آيتى خواهد بود كه كاشف از حق تعالى است نه حجابى كه ميان آنان و

--> ( 1 ) و به روحى از خود تاييدشان كرد . سوره مجادله ، آيه 22 . ( 2 ) آگاه باشيد كه اولياى خدا نه خوفى بر ايشان هست و نه اندوهناك مىشوند . آنهايى كه ايمان آوردند و ( در زندگى دنيا همواره ) تقوا را شعار خود كردند . سوره يونس ، آيه 62 و 63 . ( 3 ) آنان كه ايمان آوردند و ايمان خود را آميخته با ظلم نكردند ايمنى آنها راست و هم آنها به حقيقت راه يافتگانند . سوره انعام ، آيه 82 .